Klub Muzyki i Literatury we Wrocławiu oraz Bractwo Mokrego Pokładu zapraszają na prelekcję Ryszarda Sławczyńskiego pt. „Literackie oblicze rzeki Odry”

25 czerwca (czwartek) 2026 roku o godz. 18.00
Wstęp wolny. Zapraszamy

Plakat [pdf]

W programie:
Prezentacja książki pt. Kiedy Ty mówisz Odra
Pokaz filmu pt. Odra, poezja rzeki

Książka Ryszarda Sławczyńskiego Kiedy Ty mówisz Odra dedykowana jest pamięci marynarzy odrzańskich i prezentuje utwory 146 autorów o Odrze. Zakresem czasowym obejmuje 500 lat. Prace nad antologią rozpoczęły się już w 1996 roku. Tak więc przyczynkiem do jej powstania wcale nie była powódź tysiąclecia w 1997 roku. W stosunku do wydania I (1999) antologia została poszerzona o 39 autorów, 59 tekstów i poprzedzona obszernym wstępem, który jest pierwszą tak wnikliwą i obszerną próbą ukazania obrazu Odrynie tylko w piśmiennictwie i literaturze polskiej. Oprócz polskich znajdziemy tu też teksty przełożone przez 19 tłumaczy z łaciny, języka niemieckiego, czeskiego, łużyckiego oraz jidisz. W antologii znajduje się 10 ludowych pieśni śląskich z przełomu XIX i XX wieku. Wybór otwierają Renesansowe opisanie Wrocławia i Jedenastozgłoskowiec na cześć Wrocławia pióra Bartolomeusa Steina (w przekładzie Marka Krajewskiego), wieńczy zaś wiersz Brama Odrzańska zmarłego w 2020 roku brzeskiego poety Janusza Ireneusza Wójcika. Oprócz słynnego tytułowego wiersza Rafała Wojaczka Kiedy Ty mówisz Odra (to również tytuł książki) w zbiorze znalazły się (podane chronologicznie) teksty wielu literackich znakomitości: poczynając od Andreasa Gryphiusa i Josepha von Eichendorffa, poprzez Wincentego Pola, Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, Tymoteusza Karpowicza, Tadeusza Różewicza, Witolda Wirpszy, Urszulę Kozioł, Mariannę Bocian, Urszulę Małgorzatę Benkę, Ewę Sonnenberg, Henryka Bereskę i wielu innych, aż po noblistkę Olgę Tokarczuk, która wyznaje: „Kiedy byłam dzieckiem, każdy spacer prowadził nad Odrę”. Wraz z rzeką, i tekstami o niej, płyniemy od źródeł, przez Bramę Morawską, Śląsk, Opolszczyznę, Dolny Śląsk, ziemię lubuską, Pomorze Zachodnie, aż po ujście do Bałtyku, albowiem zdecydowana większość autorów urodziła się w dorzeczu Odry i mieszkała, bądź mieszka, w miejscowościach usytuowanych na jej brzegach. Ze względów historycznych i biograficznych znajdziemy także obrazy łączące Odrę z rzekami Kresów Wschodnich. Całości dopełniają noty biograficzne autorek i autorów, indeks osobowy oraz 59 fotografii odrzańskich.
Dodatkowe informacje oraz recenzje książki:
www.klubmil.pl/wydawnictwo-akwedukt/3300-kiedy-ty-mowisz-odra-wybor-wierszy-o-rzece-wydanie-ii

Film Odra, poezja rzeki, reżyseria i scenariusz: Anna Maria Fusaro, Stanisław Melski, pomysł i narracja – Ryszard Sławczyński; aktorzy: Monika Bolly, Aldona Struzik, Dariusz Bereski, Stanisław Melski, muzyka – Piotr Matuszewski, zdjęcia i montaż – Anna Maria Fusaro, zdjęcia z drona – Łukasz Melski, fotografie – Ryszard Sławczyński, realizacja – Pola Media, producent – Klub Muzyki i Literatury we Wrocławiu, rok produkcji: 2021, czas projekcji: 30 minut.

Odra, poezja rzeki – film dokumentalno-artystyczny zainspirowany książką Kiedy Ty mówisz Odra, to poetycki rejs od źródeł rzeki w Górach Odrzańskich w paśmie Sudetów we wschodnich Czechach do ujścia w Zalewie Szczecińskim; 854,3 km długości. Przedstawia rzekę w różnych kontekstach: historycznym, literackim, politycznym, społecznym, opowiada o miastach i miejscach, tradycjach żeglugi odrzańskiej, zwyczajach marynarzy. Aktorzy Teatru Polskiego we Wrocławiu: Monika Bolly, Aldona Struzik, Dariusz Bereski, Stanisław Melski w plenerach odrzańskich recytują wiersze zaczerpnięte z antologii.
Dodatkowe informacje o filmie:
www.klubmil.pl/literatura/spotkania-w-2021-roku/3476-1892021-premiera-filmu-pt-odra-poezja-rzeki

Ryszard Sławczyński (ur. 1962) – publicysta, wydawca. W 1999 roku założył i prowadzi Oficynę Wydawniczą „Akwedukt”. Miłośnik Odry i autor jedynej w polskim piśmiennictwie antologii wierszy o rzece pt. Kiedy Ty mówisz Odra (Wrocław 1999, wyd. II rozszerzone Wrocław 2020). Pomysłodawca i narrator filmu dokumentalno-artystycznego pn. Odra – poezja rzeki (Wrocław 2021). Rozpowszechnia wiedzę o rzece Odrze płynącej w Hiszpanii i Chorwacji. Podróżnik, popularyzator kultury Kresów Wschodnich i Syberii. W 2012 roku przez miesiąc przebywał w Kazachstanie, a owocem tej podróży jest film Polacy na stepach Kazachstanu (Wrocław 2012). Wydał album fotograficzny Samochodem przez Kresy (Wrocław 2014), broszurę O dniach kultury polskiej w Chakasji na Syberii (Wrocław 2018). Autor licznych wystaw fotograficznych o tematyce kresowej. Wygłasza prelekcje na temat dziedzictwa kulturowego Kresów Wschodnich oraz Syberii połączone z pokazami multimedialnymi. Absolwent Technikum Żeglugi Śródlądowej we Wrocławiu, ukończył historię na Uniwersytecie Wrocławskim (praca dyplomowa: Wrocławski węzeł wodny; praca magisterska pt. Odra i Nysa Łużycka jako granica pokoju. Propagandowy obraz granicy polsko-niemieckiej w latach 1945-1950 oraz studia podyplomowe z Zarządzania i Marketingu w Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu i Podyplomowe Studia Dziennikarskie na Papieskim Wydziale Teologicznym we Wrocławiu. Jest honorowym członkiem Dolnośląskiego Towarzystwa im. Fryderyka Chopina i Towarzystwa im. Ferenca Liszta. W 2009 roku otrzymał tytuł „Życzliwy wrocławianin 2009”. Od 2010 roku dyrektor Klubu Muzyki i Literatury we Wrocławiu.