Numer osiemnasty „Formatu Literackiego”

„Format Literacki” to niezależny kwartalnik artystyczno-literacki wydawany przez Stowarzyszenie Pisarzy Polskich Oddział we Wrocławiu we współpracy z Klubem Muzyki i Literatury oraz Ośrodkiem Kultury i Sztuki. Na 18 numer „Formatu Literackiego” pod hasłem KONSTELACJE złożyły się wiersze: Mariana Lecha Bednarka, Musy Çaxarxana Czachorowskiego, Pauliny Gałaszek, Roberta Gawłowskiego, Bogusława Jasińskiego, Pawła Kuligowskiego, Magdaleny Łubkowskiej, Wiolety Szarwas, Małgorzaty Żygadło; proza: Moniki Braun, Jakuba Kozakiewicza, Krzysztofa Rudowskiego, Waldemara Okonia, eseje, szkice, recenzje: Urszuli M. Benki, Kamila Bryki, Bogusława Klimsy, Wakdemara Okonia, Justyny Paluch, Rogera Piaskowskiego, Tomasza Pyzika, Roberta Rudiaka, Krzysztofa Rudowskiego, Andrzeja Saja, Dariusza Sasa i Cezarego Wąsa. Materiał ilustracyjny został zaczerpnięty z publikacji dokumentującej międzynarodowe przedsięwzięcie artystyczne zatytułowane „Blackout” – „Blackout. Instalacja rysunkowo-malarska”, Wrocław 2025.

Pismo powstaje dzięki wsparciu finansowemu Departamentu Kultury i Sportu Urzędu Miejskiego Wrocławia i Budżetu Województwa Dolnośląskiego.

Patronat: Urząd Miasta Wrocławia, Akademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu, Instytut Kulturoznawstwa Uniwersytetu Wrocławskiego.

Ze wstępu Waldemara Okonia:

„Według Słownika współczesnego języka polskiego opublikowanego w 1998 roku konstelacja to »1. to samo co gwiazdozbiór 2. układ elementów czegoś, konfiguracja, sytuacja, stan rzeczy«. Zakładając, że od końca XX wieku znaczenie tego słowa nie uległo zmianie, możemy przyjąć, iż wykorzystanie go jako wiodącego hasła w kolejnym numerze naszego kwartalnika zobowiązuje do odniesień niemal kosmicznych, by nie wspomnieć o próbie określenia sytuacji, w jakiej znaleźliśmy się pod koniec roku 2025. Nie wiem, czy w momencie, kiedy ukaże się osiemnasty już numer „Formatu Literackiego”, ktoś będzie mógł jeszcze go przeczytać, ponieważ na połowę grudnia przewidziano atak kosmitów na Ziemię, którzy na razie zręcznie się ukrywają w obiekcie o wdzięcznej nazwie 3I/Atlas i być może sprawią, że czytanie pism literackich nie będzie już dłużej możliwe. Może jednak stanie się inaczej i właśnie ich wizyta sprawi, że ludzie dotąd niezbyt zainteresowani sztuką zaczną patrzeć na nią bardziej przychylnie, dzięki czemu i nasze skromne pismo zyska wielu nowych czytelników, tym bardziej że skupieni wokół niego autorzy tworzą gwiazdozbiór, któremu warto jest się z bliska przyjrzeć”.

         

Numer szesnasty i siedemnasty „Formatu Literackiego”

„Format Literacki” to niezależny kwartalnik artystyczno-literacki wydawany przez Stowarzyszenie Pisarzy Polskich Oddział we Wrocławiu we współpracy z Klubem Muzyki i Literatury oraz Ośrodkiem Kultury i Sztuki.
Na poświęcone tematom Ciała i Władzy dwa najnowsze numery „Formatu Literackiego” złożyły się wiersze: Arkadiusza Aulicha, Macieja Bieszczada, Janusza Drzewuckiego, Roberta Gawłowskiego, Anety Jasłowskiej, Gabriela Leonarda Kamińskiego, Mariana Kisiela, Krystyny Koneckiej, Mari Křížovej, Pawła Kuligowskiego, Adam Lizakowskiego, Bernarda Łacha, Karola Maliszewskiego, Macieja Manikowskiego, Stanisława Melskiego, Aleksandra Najdy, Waldemara Okonia, Krzysztofa Rudowskiego, Romana Rzucidła, Elżbiety Wojnarowskiej, Patrycji Zygadło i Jakuba Żmidzińskiego, proza: Moniki Bakalarz, Moniki Braun, Mirosława Drabczyka, Waldemara Okonia, Jarosława Petrowicza, Rogera Piaskowskiego i Krzysztofa Rudowskiego; eseje i szkice: Urszuli M. Benki, Moniki Braun, Kamila Bryki, Zbigniewa Derdy, Piotra Jakuba Fereńskiego, Roberta Gawłowskiego, Alicji Klimczak-Dobrzanieckiej, Bogusława Klimsy, Janusza Krupińskiego, Antoniego Matuszkiewicza, Piotra Mrasa, Krzysztofa Rudowskiego, Andrzeja Saja, Cezarego Wąsa i Tadeusza Złotorzyckiego, a także prace plastyczne Tomasza Domańskiego oraz artystów ukraińskich: Igora Bilykivskiego, Olesyi Dzhurayevej, Darii Khrisanfovej, Valerii Nykytchenko. Oleksandra Nykytiuka, Oleny Matoshniuk, Kyrylo Orela, Vasyla Savchenko, Vitalija Shupliaka i Wolodymyra Topiy.

Pismo powstaje dzięki wsparciu finansowemu Wydziału Kultury Urzędu Miejskiego Wrocławia i Budżetu Województwa Dolnośląskiego.
Patronat: Urząd Miasta Wrocławia, Akademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu, Instytut Kulturoznawstwa Uniwersytetu Wrocławskiego.

Ze wstępów Waldemara Okonia:

„Nawet wymienienie cech, jakie kojarzymy z ciałem, jest już odrębnym, niezwykle fascynującym dla autora niniejszego Wstępu wyzwaniem, ponieważ prowadzi nas w stronę rozległego wachlarza pojęć, estetycznych i etycznych przeświadczeń oraz niejednokrotnie dewiacji i seksualnych obsesji. Ciało bowiem kieruje nas w stronę fundamentalnych opozycji naszej kultury, która nigdy nie wyzwoliła się z dychotomii pomiędzy jakże nieodległą od ciała miłością ziemską i jakże bliską sferze duchowości miłością niebiańską, a pierwotny, wplątany pomiędzy te dwie miłości Eros okazuje się w dzisiejszych czasach siłą dominującą, ponieważ powrót do ekstatycznych, animalnych źródeł to cecha nie tylko sztuki wysokiej, ale też ogarniającej współczesne media w coraz większym stopniu pornografii. […] Zastanawialiśmy się nad trudnymi i najczęściej opresyjnymi związkami owej Władzy z jakże kruchym i nietrwałym ludzkim ciałem, będącym w tym przypadku metaforą poszczególnego istnienia, indywidualności przeciwstawianej systemowi niszczącemu ową indywidualność, jednostki wobec totalitarnej, skrajnie poddanej nakazom aktualnej władzy ludzkiej masy. Ostatnie lata uświadamiają nam, że władza, dążąc do absolutnego przejęcia „rządu dusz”, potrafi zręcznie się ukrywać poza hałaśliwymi szyldami reprezentowania ludu, narodu, społeczeństwa, zawsze pozornie w naszym imieniu i dla, jak twierdzi, naszego dobra. Ubiera się też w szaty demokracji, udając, że nie wie, iż owa demokracja współcześnie to najczęściej wynik umiejętnego manipulowania poprzez media oraz instytucje takie jak Kościół informacjami niepodlegającymi żadnej weryfikacji, nie mówiąc już o jakiejkolwiek zawartej w nich dozie prawdy. […] Mam nadzieję, że demonowi władzy, wywiedzionemu z pism Orwella i fantazji Tolkiena, dokonującemu obecnie nie tylko w Polsce Sanacji Historii nie uda się do końca nas pokonać oraz »uwolnić od rozumu, poddać się i oddać się jedynie/ prostym impulsom i prawdom-nieprawdom«, czemu służyć ma również naocznie materiał ilustracyjny „Formatu Literackiego” użyczony nam przez twórców z Ukrainy, walczącej od kilku już lat »za wolność waszą i naszą«”.