Klub Muzyki i Literatury we Wrocławiu oraz Instytut Pamięci Narodowej we Wrocławiu zapraszają na okolicznościowe spotkanie połączone z prelekcją Kamilli Jasińskiej pt. „Z powstańczej Warszawy do wojennego Wrocławia – warszawiacy jako robotnicy przymusowi w Breslau”

4 października (piątek) 2024 roku o godz. 18.00
Wstęp wolny. Zapraszamy

Plakat [pdf]

Z okazji obchodzonego 2 października Dnia Pamięci o Cywilnej Ludności Powstańczej Warszawy zapraszamy na bogato ilustrowaną prezentację poświęconą pobytowi cywilów z Warszawy i okolic w wojennym Wrocławiu.

Powstanie warszawskie, które wybuchło 1 sierpnia 1944 roku i trwało 63 dni, mocno i szybko przełożyło się na zwiększenie liczby polskich robotników przymusowych nie tylko w Breslau, lecz i w całej III Rzeszy oraz w Generalnym Gubernatorstwie. Ludność cywilna powstańczej Warszawy, wśród której nie brakowało także mieszkańców mniejszych miejscowości wokół stolicy, była – w ocenie wielu historyków – największą i jednocześnie najbardziej poszkodowaną grupą. Szacuje się, że zginęło około 180 tys. osób, z czego duża część w ciągu zaledwie kilku dni podczas rzezi Woli. Znacznie więcej, około 650 tys. cywilów, zostało wypędzonych ze swoich domów i przez różne obozy przejściowe – np. Durchgangslager 121 w Pruszkowie – trafiło na roboty przymusowe.
Do niemieckiego Wrocławia warszawiacy byli przywożeni już od pierwszych dni sierpnia, jednak najwięcej transportów przypadło na początek października 1944 roku, już po upadku powstania. Wieziono ich w szczelnie zamkniętych bydlęcych lub towarowych wagonach, stłoczonych do granic możliwości. Niestety, nie wiadomo, ile i jak licznych transportów dotarło do stolicy Dolnego Śląska. Na podstawie dostępnych relacji i znanych dokumentów można wnioskować, że przez obozy w Breslau i jego najbliższej okolicy, jak choćby przez niemiecki obóz przejściowy Burgweide na terenie obecnego osiedla Sołtysowice, mogło przejść przynajmniej kilkanaście, a może nawet kilkadziesiąt tysięcy warszawiaków, nie licząc tych, którzy w obozie przejściowym Burgweide byli niejako tylko przejazdem, w drodze w głąb III Rzeszy. Wielu na etapie wstępnej selekcji, po upokarzającym procederze odwszawienia, przydzielono do pracy w Breslau i osadzono w kilkunastu niemieckich obozach pracy, w tym kilku, które utworzono specjalnie dla nich.

Źródło i dodatkowe informacje: wroclaw.ipn.gov.pl/wro/aktualnosci/204136,quotRichtung-Breslau-czyli-z-powstanczej-Warszawy-do-wojennego-Wroclawiaquot-art.html