Towarzystwo Miłośników Wołynia i Polesia we Wrocławiu, spotkanie

Wykład Eugeniusza Rachwalskiego pn. “Walki 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty na Wołyniu w 1944 roku”
20 września (czwartek) 2012 roku o godz. 16.00
Wstęp wolny. Zapraszamy

27 Wołyńska Dywizja Piechoty Armii Krajowej, największy partyzancki związek taktyczny na ziemiach polskich. Sformowana z istniejących wcześniej oddziałów partyzanckich i zmobilizowanych żołnierzy konspiracji inspektoratów AK: Kowel, Łuck i Równe. Organizowana od stycznia do marca 1944 z zadanim przeprowadzenia akcji Burza na Wołyniu. Po zakończeniu mobilizacji 27 WDP liczyła 7300 oficerów i żołnierzy. Dowódcy (kolejno) pułkownik K. Bąbiński pseudonim Luboń, major J. Kiwerski pseudonim Oliwa, major T. Sztumberk-Rychter pseudonim Żegota, pułkownik J. Kotowicz pseudonim Twardy.
Dywizja wspomagała samoobronę ludności polskiej w walce z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii, walczyła z niemieckimi siłami przeciwpartyzanckimi i regularnymi oddziałami niemieckich wojsk frontowych. Stoczyła w 1944 kilka większych bojów: pod Włodzimierzem Wołyńskim (23 lutego), w Hołobach (9 marca) i Zasmykach (17 marca). W walkach doszło do współdziałania ze sztabami związków operacyjnych Armii Czerwonej. Dowódca major J. Kiwerski nie skorzystał z propozycji przeorganizowania dywizji w jednostkę wojska regularnego i podporządkowania jej Armii Czerwonej. Okrążona przez Niemców w rejonie Kowla toczyła 2-21 kwietnia ciężkie boje. Nie otrzymawszy obiecanej pomocy radzieckiej, przebijała się w kierunku Włodawy, ponosząc ogromne straty (od 10 do 50 % stanów osobowych poszczególnych oddziałów).
Ponownie okrążona pod koniec maja, częścią sił przedarła się przez Prypeć, wychodząc na tyły frontu radzieckiego, gdzie dowódca zgrupowania został aresztowany, a żołnierze po rozbrojeniu wcieleni do armii Zygmunta Berlinga. Pozostała część dywizji wycofała się na zachód, 7 czerwca przekroczyła Bug i przeszła do Lasów Parczewskich na Lubelszczyźnie, gdzie 21 lipca wyzwoliła Kock, Lubartów i Firleje.
Po wkroczeniu na te tereny Armii Czerwonej żołnierze145 27 WDP zostali zmuszeni do złożenia broni. Żołnierzy dywizji rozstrzeliwano m.in. w Kąkolewnicy (na uroczysku Baran), na Zamku w Lublinie. Oficerów 27 WDP w większości zesłano do łagrów na terenie ZSRR lub uwięziono. Część żołnierzy wstąpiła do oddziałów Z. Berlinga, pozostali podzielili los swoich dowódców.
Towarzystwo Miłośników Wołynia i Polesia to polska pozarządowa organizacja społeczno-kulturalna. Do głównych celów i zadań Stowarzyszenia należy zbieranie i propagowanie wiedzy o Wołyniu i Polesiu. Stowarzyszenie wchodzi w skład Światowego Kongresu Kresowian.