Instytut Pamięci Narodowej we Wrocławiu oraz Klub Muzyki i Literatury we Wrocławiu zapraszają na spotkanie z cyklu pn. "Wieczory z Historią". Usłyszymy wykład ks. prof. dr hab. Jerzego Machnacza (Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu Studium Nauk Humanistycznych i Społecznych Pwr.) pt. ''Życie i twórczość Edyty Stein na początku dyktatury hitlerowskiej''

22 lutego (środa) 2017 roku o godz. 18.00
Wstęp wolny

Plakat [pdf]

ks. prof. dr hab. Jerzy Machnacz ur. 1949 – polski filozof i ksiądz katolicki, przedstawiciel tomizmu fenomenologicznego, absolwent teologii Wyższego Seminarium Duchownego Towarzystwa Salezjańskiego w Krakowie, studia doktoranckie odbywał na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, zwieńczył je ogłoszeniem w roku 1985 pracy doktorskiej, pt. ''Problematyka ontycznej budowy człowieka w pismach H. Conrad-Martius''. W roku 1999 uzyskał na wrocławskim PWT habilitację za dysertację: ''Człowiek religijny w pismach filozoficznych Jadwigi Conrad-Martius i Edyty Stein''. Jest pracownikiem naukowym Papieskiego Wydziału Teologicznego, w roku 2006 otrzymał tytuł profesorski na podstawie dotychczasowego dorobku naukowego, prowadzi zajęcia z metafizyki, filozofii, w ramach zajęć fakultatywnych wykłada antropologię Edyty Stein. Jednocześnie od 2007 pełni obowiązki dyrektora Studium Nauk Humanistycznych i Społecznych na Politechnice Wrocławskiej. Jest autorem artykułów publikowanych w prasie krajowej i zagranicznej, a także współautorem "Powszechnej Encyklopedii Filozofii".

Edyta Stein, znana jako św. Teresa Benedykta od Krzyża OCD. ur. 12 października 1891 we Wrocławiu, zm. ok. 9 sierpnia 1942 w KL Auschwitz II-Birkenau) - niemiecka filozof pochodzenia żydowskiego, karmelitanka bosa, święta i męczennica Kościoła katolickiego, od 1 października 1999 Patronka Europy. Edyta Stein urodziła się w święto Jom Kippur w wielodzietnej, ale zamożnej rodzinie żydowskiej na wrocławskim Przedmieściu Odrzańskim [...]. Była najmłodszym z jedenaściorga dzieci handlarza drewnem Zygfryda Steina (z Gliwic) i Augusty Stein z domu Courant (z Lublińca). Ojciec zmarł, kiedy miała tylko dwa lata, od tego czasu matka zajmowała się zarówno dziećmi, jak i firmą swego zmarłego męża. Pomimo żywej wiary całej rodziny, a zwłaszcza matki, w 14 roku życia Edyta zadeklarowała, iż jest ateistką. Studiowała na Uniwersytecie Wrocławskim germanistykę, historię i psychologię pod kierunkiem Williama Sterna – twórcy skali IQ. Od 1913 roku studiowała w Getyndze pod kierunkiem Edmunda Husserla. Napisała i obroniła u niego rozprawę doktorską ''O zagadnieniu wczucia''. Spotkała wtedy Maxa Schelera, stykając się jednocześnie z nietypowym dla niej spojrzeniem na katolicyzm. Dzięki także Schelerowi ponownie pojawiło się przed nią zjawisko wiary. Poznała wtedy także swojego późniejszego przyjaciela Romana Ingardena, świadka jej duchowych przemian. Po śmierci swojego dobrego znajomego Adolfa Reinacha – w trakcie I wojny światowej – miała wpaść w apatię i rozdarcie duchowe. Wstąpiła do Niemieckiej Partii Demokratycznej. Podbudowana postawą wdowy po Reinachu, ewangeliczki, zaczęła przeżywać nawrócenie. Swoją kulminację miało to w domu Jadwigi Conrad-Martius. Edyta wspomina w swej autobiografii: „Sięgnęłam na chybił trafił i wyjęłam książkę sporej objętości. Nosiła tytuł: Życie św. Teresy z Avili spisane przez nią samą. Zaczęłam czytać, zachwyciłam się natychmiast i nie przerwałam lektury aż do jej ukończenia. Gdy zamknęłam książkę, powiedziałam sobie: To jest prawda”. 1 stycznia 1922 przyjęła chrzest w Kościele katolickim, przyjmując imię Teresa. Jej wiara zostaje pogłębiona podczas studiowania m.in. prac świętego Tomasza z Akwinu, którego zaczęła tłumaczyć. Rozpoczęła także serie wykładów i pogadanki w radiu. Po dojściu Hitlera do władzy została jednak zwolniona z pracy. 13 października 1933 roku pożegnała się z rodziną (jej matka nigdy nie pogodziła się z decyzjami tak Edyty, jak i innych dzieci). Następnego dnia wstąpiła do Karmelu w Kolonii i przyjęła imię Teresa Benedykta od Krzyża. Na duchowych opiekunów wybrała św. Teresę z Avili i św. Jana od Krzyża. W obliczu narastających prześladowań Żydów 31 grudnia 1938 została przeniesiona do karmelu w Echt w Holandii. Cztery lata później 2 sierpnia 1942 aresztowało ją Gestapo, wraz z innymi katolikami pochodzenia żydowskiego, w tym osobami konsekrowanymi. W czasie aresztowania miała powiedzieć swojej siostrze, Róży: ''Chodź, idziemy cierpieć za swój lud''. Aresztantów osadzono najpierw w przejściowym obozie Westerbork w północnej Holandii. Ostatni raz widziano ją 7 sierpnia na dworcu głównym we Wrocławiu podczas postoju pociągu wiozącego ją wraz z innymi Żydami do obozu w Oświęcimiu. Prawdopodobnie 9 sierpnia została zagazowana w niemieckim obozie zagłady KL Auschwitz II-Birkenau. Jej towarzyszami w męczeństwie byli siostra Lisamaria Meirowsky i brat Wolfgang Rosenbaum OFM. Jej zwłoki zostały spalone w obozowym krematorium. Edyta Stein prowadziła bardzo bogatą działalność naukową, przede wszystkim filozoficzną. Początkowo była wyłącznie fenomenologiem, w późniejszym okresie zaczęła porównywać fenomenologię z tomizmem. Zajmowała się tłumaczeniami tekstów świętego Tomasza z Akwinu oraz błogosławionego J.H. Newmana. Jako karmelitanka bosa o niezwykle bogatym życiu wewnętrznym dała wyraz pięknu i wartości przeżyć mistycznych pisząc pracę poświęconą św. Janowi od Krzyża pt. ''Wiedza Krzyża''. Z wielu względów filozofia Edyty Stein bywa określana mianem „filozofii światła”. Jest poświęcona przede wszystkim człowiekowi jako istocie świadomej, myślącej i wolnej oraz Bogu i drodze, która do niego prowadzi.
Źródło i dodatkowe informacje: : Wikipedia