Spotkanie inicjatorów budowy pomnika Tadeusza Różewicza we Wrocławiu

5 lipca (wtorek) 2022 roku o godz. 17.00
Wstęp z zaproszeniami

Tadeusz Różewicz (ur. 9 października 1921 r. w Radomsku, zm. 24 kwietnia 2014 r. we Wrocławiu ) – polski poeta, dramaturg, prozaik, scenarzysta filmowy, należy do grona najwybitniejszych i wszechstronnych pisarzy, wielokrotnie wymieniany jako kandydat do Nagrody Nobla, jego twórczość przełożono na 49 języków. Autor m.in. zbiorów wierszy i poematów „Niepokój” (1947), „Formy” (1958), „Nic w płaszczu Prospera” (1962), „Na powierzchni poematu i w środku” (1983), „Płaskorzeźba” (1991), „Matka odchodzi” (1999), dramatów: „Kartoteka” (1960), „Świadkowie albo Nasza mała stabilizacja” (1964), „Białe małżeństwo” (1975), „Do piachu” (1979). „Tadeusz Różewicz był największym z żyjących poetów i pisarzy polskich. Był również znakomitym dramaturgiem. Różewicz zmienił polską poezję, stworzył jej nowy typ, co jest widoczne już w pierwszym jego tomie 'Niepokój'. Z biegiem lat obserwowaliśmy również, jak zyskuje na znaczeniu jego proza. Twórczość Różewicza bardzo silnie zapisała się w historii polskiej literatury. Wielu młodych poetów po nią sięga, często też nie uświadamiając sobie, że inspirują się Różewiczem” – tak wspominał T. Różewicza profesor Jacek Łukasiewicz.
Źródła: Wikipedia, instytutksiazki.pl

Połączył nas Tadeusz Różewicz

5 lipca, w Klubie Muzyki i Literatury, spotkaliśmy się w gronie 14 osób (wymienię je w kolejności alfabetycznej, bez tytułów: Stanisław Bereś, Wojciech Browarny, Janusz Cymanek, Roman Gramza, Adam Hawałej, Bogusław Kierc, Dariusz Lewera, Jan Łuszczak, Bogusław Michnik, Witold Podedworny, Ryszard Sławczyński, Anna Spakowska, Jan Stolarczyk, Krzysztof Wronecki; wiele innych osób spośród zaproszonych, a deklarujących swój udział w przedsięwzięciu nie mogło z różnych przyczyn, głównie urlopowych, uczestniczyć w tym spotkaniu, dla których wielki poeta i dramaturg Tadeusz Różewicz był i nadal jest bliski, aby zastanowić się, jak pamięć o Nim powinna być przekazywana obecnemu i przyszłym pokoleniom - mieszkańcom Wrocławia.
Trzeba zauważyć, że Tadeusz Różewicz zamieszkał we Wrocławiu w roku 1968.
Wkrótce, w roku 1970, właśnie w naszym wrocławskim Klubie Muzyki i Literaturze, otrzymał pierwsze wrocławskie wyróżnienie - Nagrodę Odry. Pośród licznych kolejnych wyróżnień były dwa doktoraty honoris causa nadane przez Uniwersytet Wrocławski oraz tutejszą Akademię Sztuk Pięknych. Spotkanie odbyło się z inicjatywy wrocławskich klubów Rotary: Rotary Club Wrocław, Rotary Club Wrocław-Centrum i Rotary Club Wrocław-Panorama, które wystąpiły do władz miasta Wrocławia z propozycją budowy pomnika i objęcia jej szczególnym wsparciem. Pani Wiesława Różewicz, wdowa, wyłączna spadkobierczyni praw po Tadeuszu Różewiczu, w dniu 22 czerwca br. wyraziła poparcie dla tej inicjatywy - budowy pomnika upamiętniającego twórczość jej męża lub pomnika inspirowanego jego twórczością literacką, pod warunkiem, że „nie będzie to pomnik przedstawiający twarz czy postać mojego męża, lecz osobne dzieło skłaniające przechodnia do refleksji i zgłębienia twórczości Tadeusza Różewicza.” Kilka dni po tym, w dniu 28 czerwca br., pan Jacek Sutryk, Prezydent Wrocławia, podczas ceremonii przekazania insygniów służby prezydenckiej we wrocławskich klubach Rotary: Rotary Club Wrocław- Centrum i Rotary Club Wrocław-Panorama powiadomił zebranych, że inicjatywę tę popiera i miasto udzieli pomocy. Deklarację uczestnictwa w tym przedsięwzięciu złożyły również władze Akademii Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta.
Projekt pomnika pamięci będzie wyłoniony zgodnie z wolą Rodziny Tadeusza Różewicza w drodze konkursu skierowanego do studentów wyższych uczelni plastycznych, lecz nie tylko, jaki zostanie przeprowadzony przez wrocławską Uczelnię.
W czasie pierwszego ze spotkań jakie odbyło się w Klubie (odbędą się następne, kolejne w pierwszych dniach września) omówiono wstępnie założenia planowanego przedsięwzięcia. Przedmiotem rozważań była zarówno forma „pamięci”, jak i jej miejsce w przestrzeni miasta Wrocławia.
Jedną tylko z możliwych form pamięci może być pomnik dedykowany twórczości Wielkiego Poety. Niewątpliwie konieczne będzie również w najbliższym czasie podjęcie inicjatywy pomnikowego krytycznego wydania krytycznego dzieł zbiorowych Tadeusza Różewicza. Życzliwie byłby odebrany Skwer imienia Tadeusza Różewicza, z nasadzeniami bliskich mu drzew i krzewów.
Do podjęcia jest również propozycja ustanowienia fundacji, której celem z jednej strony będzie wspieranie aktywności literackiej i artystycznej młodych twórców, z drugiej - krzewienie twórczości Wielkiego Poety i Dramaturga. W przypadku pomnika warte rozważenia są jego możliwe lokalizacje, w tym między innymi w Parku Szczytnickim, czy w Parku Południowym. Konieczne wydaje się sformułowanie warunków konkursu na pomnik, uwzględniających funkcje jakie w przestrzeni miasta ma spełniać to miejsce pamięci.
Bogactwa i wagi wypowiedzi niemal wszystkich zebranych nie sposób przedstawić w tej krótkiej relacji.
Był to też czas spotkań dla niektórych z nas po latach, serdecznych i otwartych.
Nie zabrakło ciepłych wspomnień i anegdot.
Przed nami czas dalszych przemyśleń.
Do zobaczenia we wrześniu.
Z woli zebranych „protokolant”,
Jan Łuszczak